Ergen (Adolesan İdiopatik) Skolyoz Cerrahisi
Tanım
Ergen (adolesan) idiopatik skolyoz, 10–18 yaş arasında ortaya çıkan, kız çocuklarında daha sık görülen ve nedeni tam olarak bilinmeyen omurga eğrilikleridir. Bu eğrilikler genellikle sağ torakal veya torakolomber bölgede görülür ve hızlı büyüme dönemlerinde ilerleyebilir. Cerrahi tedavi, eğriliğin ilerlemesini durdurmak, omurga deformitesini düzeltmek ve fonksiyonel kapasiteyi korumak amacıyla uygulanır.
Ameliyat Endikasyonları
- Eğrilik açısının Cobb ölçümü ≥40–50°
- Hızlı progresyon (ilerleme) riski
- Estetik ve postür bozukluğu
- Fonksiyonel kısıtlılık veya nefes darlığına yol açan ciddi deformiteler
Cerrahinin Amacı
- Omurga eğriliğini düzeltmek ve ilerlemeyi durdurmak, omurga stabilitesini sağlamak
- Postür ve kozmetik görünümü iyileştirmek
- Fonksiyonel kapasiteyi artırmak
Ameliyat Öncesi Değerlendirme
- Görüntüleme: Röntgen ve MR ile eğrilik derecesi, büyüme potansiyeli, omurga anatomisi ve sinirsel yapıların durumu değerlendirilir.
- Nörolojik muayene: Kas gücü, refleksler, his ve postür analizi yapılır.
- Hasta öyküsü ve büyüme değerlendirmesi: Hızlı büyüme döneminde olup olmadığı kontrol edilir.
- Risk değerlendirmesi: Genel sağlık durumu ve anestezi uygunluğu gözden geçirilir.
Cerrahi Teknik
Adolesan idiopatik skolyoz cerrahisi genellikle posterior enstrümanlı stabilizasyon ile uygulanır, ancak bazı özel durumlarda anterior veya kombine yaklaşımlar gerekebilir.
- Hasta karın üstü yatırılır, genel anestezi uygulanır.
- Orta hat kesi ile paraspinal kaslar dikkatlice açılır.
- Pedikül vidaları ve rodlar ile eğriliğe uygun düzeltme yapılır. Gerekli seviyelerde osteotomilerle (kemik çıkartılması) omurganın esnekliği arttırılır.
- Kemik grefti yerleştirilerek füzyon sağlanır ve düzeltmenin kalıcı olması amaçlanır.
- Kanama durdurulur, kas ve cilt katmanları kapatılır.
Ameliyat Sonrası Bakım
- Hastalar genellikle 5–7 gün içinde taburcu edilir.
- Ağrı kontrolü ve gerekirse korse kullanımı uygulanır.
- Fizik tedavi ile kas desteği sağlanır.
- Tam iyileşme ve günlük aktivitelere dönüş birkaç ay sürebilir.
Olası Riskler
- Enfeksiyon ve kanama
- Sinir yaralanması veya geçici nörolojik bozukluk
- Vidaların sinir ya da damar yapılarına zarar vermesi (malpozisyon)
- Omurga deformasyonunun tekrar oluşması, vida gevşemesi, rod kırılması
- Postoperatif ağrı ve kas hassasiyeti (geçici)
Sonuç
Ergen (adolesan idiopatik) skolyoz cerrahisi, eğriliğin ilerlemesini durdurmak ve omurga fonksiyonunu korumak için güvenli ve etkili bir yöntemdir. Posterior enstrümanlı stabilizasyon sayesinde omurga stabilitesi sağlanır, estetik ve fonksiyonel sonuçlar iyileşir. Düzenli takip ve rehabilitasyon ile hastalar normal aktivitelerine dönebilir ve yaşam kalitesi artırılır.
