Sırt Fıtığı (Torasik Disk Hernisi)

Sırt Fıtığı Nedir?

Sırt fıtığı, omurganın göğüs bölgesinde (torasik omurga) yer alan disklerin dış kısmının zayıflayarak iç kısmındaki yumuşak dokunun dışarı taşması ve omurilik veya sinir köklerine baskı yapmasıyla ortaya çıkan bir durumdur.

Tıbbi adıyla torasik disk hernisi, omurga fıtıkları arasında en nadir görülen tiptir. Çünkü sırt omurları, kaburgalarla birlikte göğüs kafesine sıkıca bağlı olduğundan hareketi bel veya boyun bölgesine göre çok daha sınırlıdır. Bu nedenle bu bölgedeki diskler daha az yıpranır. Ancak bir kez oluştuğunda, özellikle omurilik kanalının bu bölgede dar olması nedeniyle ciddi nörolojik bulgulara yol açabilir.

Sırt fıtığı en sık T8–T12 seviyelerinde görülür ve omurilik basısı yaparsa, gövde, karın ya da bacaklarda uyuşma, ağrı veya güçsüzlükle kendini gösterebilir.

Sırt Fıtığının Nedenleri

Sırt fıtığı genellikle birden bire değil, zaman içinde gelişir. Aşağıdaki faktörler riski artırır:

A. Mekanik ve Duruşla İlgili Nedenler

• Uzun süre masa başında, kambur veya öne eğik durmak
• Tekrarlayan eğilme veya dönme hareketleri
• Ani zorlama veya ters hareketler
• Ağır kaldırma sırasında yanlış vücut mekaniği

B. Dejeneratif (Yaşla İlişkili) Nedenler

• Yaş ilerledikçe disklerin elastikiyetini kaybetmesi
• Disklerin su içeriğinin azalması
• Disk yüzeyinde küçük yırtıkların oluşması

C. Travmatik Nedenler

• Trafik kazası, yüksekten düşme veya spor yaralanmaları
• Özellikle omurga üzerine direkt darbe alınması

D. Diğer Faktörler

• Obezite (fazla kilo omurga üzerine yük bindirir)
• Sigara kullanımı (disklerin beslenmesini bozar)
• Genetik yatkınlık

Sırt Fıtığı Belirtiler ve Bulgular

Sırt fıtığının belirtileri, fıtığın omurilik veya sinir köküne yaptığı baskının yerine ve şiddetine göre değişir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

• Sırt ağrısı: Genellikle kürek kemikleri arasında veya alt torasik bölgede hissedilir.
• Göğüs veya kaburga hattına yayılan ağrı: Fıtık seviyesiyle ilişkili sinir hattı boyunca ağrı (örneğin tek taraflı kaburga çevresinde yanma veya batma hissi).
• Uyuşma veya karıncalanma: Gövde ön yüzü, karın veya bacaklarda hissedilebilir.
• Kas güçsüzlüğü: İleri olgularda yürüme bozukluğu, dengesizlik veya bacak güçsüzlüğü görülebilir.
• Hissizlik kuşağı (band hissi): Gövde çevresinde sanki bir kemer sıkıyormuş hissi oluşabilir.

Ağrı genellikle derin ve künt bir karakterdedir; öksürme, hapşırma veya gövdeyi öne eğme gibi hareketlerle artabilir.
Şiddetli fıtıklarda omurilik basısı gelişirse, idrar-dışkı kontrolü kaybı ve yürüme güçlüğü gibi ciddi nörolojik bulgular görülebilir — bu durumda acil değerlendirme gerekir.

Sırt Fıtığı Teşhis

Sırt fıtığının tanısı, dikkatli bir nörolojik muayene ve uygun görüntüleme yöntemleriyle konur.

Fizik Muayene:

• Omurga hareket açıklığı, ağrı noktaları ve refleksler değerlendirilir.
• Duyu kaybı veya kas zayıflığı araştırılır.
• Fıtığın hangi seviyede sinir basısı yaptığı belirlenmeye çalışılır.

Görüntüleme Yöntemleri:

• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR): En değerli tanı aracıdır. Diskin yırtık seviyesi, sinir veya omurilik üzerindeki baskı net olarak görülür.
• Bilgisayarlı Tomografi (BT): Özellikle kemik yapıların değerlendirilmesinde kullanılır.
• Röntgen: Fıtığı göstermez ama omurga hizalanması, skolyoz veya dejeneratif değişiklikler hakkında fikir verir.
• EMG (Elektromiyografi): Sinir iletim bozukluğu olup olmadığını gösterir.

Tanı, hastanın şikayetleri, muayene bulguları ve MR görüntülemesinin birlikte değerlendirilmesiyle kesinleştirilir.

Sırt Fıtığı Tedavi Yöntemleri

Sırt fıtığında tedavi planı, fıtığın büyüklüğüne, sinir veya omurilik basısının varlığına ve hastanın nörolojik durumuna göre belirlenir.