Erişkin (Dejeneratif / De Novo) Skolyoz Cerrahisi
Tanım ve Amaç
Erişkin skolyozu, omurganın yanlara doğru eğrilmesi olarak tanımlanır. Dejeneratif veya de novo skolyoz, genellikle 50 yaş üstü yetişkinlerde ortaya çıkar ve omurga diskleri, faset eklemleri ve bağ dokusunun yaşa bağlı değişiklikleri sonucu oluşur. Bu deformite, bel ve bacak ağrısı, duruş bozukluğu, yorgunluk ve bazı durumlarda nörolojik semptomlara yol açabilir. Cerrahi tedavi, deformitenin düzeltilmesi, ağrının azaltılması ve fonksiyonel kapasitenin artırılması amacıyla uygulanır.
Endikasyonlar
- Şiddetli bel ve bacak ağrısı
- İlerlemiş omurga deformitesi
- Konservatif tedaviye (ilaç, fizik tedavi, enjeksiyon) yanıt alınamaması
- Nörolojik semptomlar veya fonksiyon kaybı
- Postür ve duruş bozukluğu nedeniyle yaşam kalitesinin düşmesi
Cerrahinin Amacı
- Omurga eğriliklerinin düzeltilmesi
- Sinir kökleri üzerindeki basının azaltılması
- Ağrı ve fonksiyon kaybının azaltılması
- Omurga stabilitesinin sağlanması
Ameliyat Öncesi Değerlendirme
- Görüntüleme: Röntgen, MR ve BT ile skolyozun derecesi, disk dejenerasyonu, dar kanal veya spondilolistezis varlığı değerlendirilir.
- Nörolojik muayene: Kas gücü, refleksler, his ve yürüyüş fonksiyonu kontrol edilir.
- Konservatif tedavi öyküsü: Fizik tedavi, ilaç ve enjeksiyon yanıtları değerlendirilir.
- Risk değerlendirmesi: Kardiyak, pulmoner ve metabolik durum gözden geçirilir; cerrahi riskler hasta ile tartışılır.
Cerrahi Teknik
Erişkin skolyoz cerrahisi genellikle posterior, anterior veya kombine yaklaşımlar ile yapılır ve çoğu olguda enstrümanlı stabilizasyon gerektirir. Minimal veya orta derecede deformiteye sahip bazı hastalarda, sınırlı dekompresyon ile daha az invaziv teknikler uygulanabilir.

Detaylı Adımlar (Posterior Enstrümanlı Stabilizasyon)
- Hasta karın üstü yatırılır, genel anestezi uygulanır.
- Orta hatta uzunlamasına kesi ile paraspinal kaslar dikkatlice açılır.
- Pedikül vidaları ve rodlar ile omurga segmentleri stabilize edilir.
- Gerekli seviyelerde laminotomi ve foraminotomi yapılarak sinir kökleri serbest bırakılır.
- Disk dejenerasyonu veya kayma varsa interbody füzyon uygulanabilir.
- Eğrilik ve omurga dengesi kontrol edilerek kemik grefti yerleştirilir.
- Kanama durdurulur, kas ve cilt katmanları kapatılır.
Teknik Notlar
- Mikroskop veya endoskop yardımı ile dekompresyon yapılabilir; bu yaklaşım kas hasarını azaltır ve görselleştirmeyi iyileştirir.
- Erişkin skolyoz cerrahisinde omurga stabilitesinin sağlanması önceliklidir, çünkü yaşlı omurga segmentleri genellikle instabil olabilir.

Ameliyat Sonrası Bakım
- Hastalar genellikle 5–7 gün içinde taburcu edilir.
- Ağrı kontrolü ve korse kullanımı uygulanabilir.
- Fizik tedavi ile kas ve postür desteklenir.
- Tam iyileşme ve fonksiyonel aktiviteye dönüş birkaç ay sürebilir.
Olası Riskler
- Enfeksiyon ve kanama
- Sinir yaralanması veya geçici nörolojik bozukluk
- Vida malpozisyonu sonucu sinir ya da damar yaralanması
- Geç dönemde vida gevşemesi veya rod kırılması, deformitenin tekrar oluşması
- Postoperatif ağrı ve kas hassasiyeti
Sonuç
Erişkin (dejeneratif/de novo) skolyoz cerrahisi, omurga eğriliklerinin düzeltilmesini ve ağrı ile nörolojik semptomların azaltılmasını sağlar. Çoğu olguda enstrümanlı stabilizasyon gereklidir, ancak bazı sınırlı ve stabil deformite olgularında minimal dekompresyon ile de başarılı sonuçlar elde edilebilir. Düzenli takip ve rehabilitasyon ile hastalar yaşam kalitesini artırabilir ve günlük aktivitelerine dönebilir.
Daha fazla bilgi için Nova Akademi sayfasını ziyaret ediniz.